Wie aan Spaanse wijn denkt, denkt aan Rioja, Ribera del Duero, Priorat of Rías Baixas. De Canarische wijnen blijven in dat rijtje vaak onderbelicht, terwijl ze juist een van de meest fascinerende verhalen van de Spaanse wijnbouw vertellen. Op Tenerife wordt sinds 1497 wijn gemaakt, toen de Portugees Fernando de Castro de eerste wijngaard plantte op de vruchtbare vulkanische bodem. Sindsdien heeft het eiland een unieke wijntraditie ontwikkeld die u nergens anders ter wereld op dezelfde manier terugvindt. De Canarische wijnen worden al sinds de zestiende eeuw naar heel Europa geëxporteerd, en zelfs Shakespeare en Ben Jonson vermelden de "Canary wine" in hun werken — een literaire herinnering aan de tijd waarin deze eilanden een gerenommeerde wijnstreek waren.
Drie elementen maken de Canarische wijnbouw bijzonder. Het eerste is de vulkanische bodem, rijk aan mineralen en met een uitzonderlijke drainage, die aan de wijnen hun karakteristieke minerale ondertoon geeft. Het tweede zijn de autochtone druivenrassen: de eilanden zijn nooit getroffen door de druifluis (phylloxera) die in de negentiende eeuw vrijwel alle Europese wijnstokken vernietigde, waardoor op Tenerife nog oorspronkelijke, ongeënte wijnstokken groeien — rechtstreeks vanuit de wortel, pie franco — van variëteiten als Listán Negro, Negramoll, Listán Blanco, Malvasía, Albillo Criollo en Vijariego Negro. Rassen die u in deze vorm alleen hier aantreft. Het derde element is de uitzonderlijke diversiteit aan microklimaten: Tenerife telt vijf verschillende beschermde oorsprongsbenamingen (Denominaciones de Origen), elk met hun eigen karakter, van de hoge wijngaarden op de hellingen van de Teide tot de kustwijnbouw in het noorden.
Voor wie op Tenerife woont of overwintert, is dit alles meer dan een intellectueel weetje. Een bezoek aan een bodega combineert wijn, gastronomie, landschap en geschiedenis tot een ervaring die u moeilijk elders vindt. Hieronder stellen we vier bodega's voor die elk op hun manier de diversiteit van de Canarische wijnbouw illustreren, met waar mogelijk een Vlaamse connectie.
BODEGAS MONJE IN EL SAUZAL — EEN KLASSIEKER MET EEN VLAAMSE CONNECTIE
Een van de bekendste en meest toegankelijke bodega's van het eiland is Bodegas Monje in El Sauzal, gelegen in de heuvel La Hollera op ongeveer 500 tot 600 meter hoogte. De familie Monje maakt hier al sinds 1750 wijn — vandaag staat Felipe Monje, de zesde generatie, aan het roer. De wijngaard bestrijkt ongeveer 17 hectare en heeft een productiecapaciteit van 160.000 liter, wat op de Canarische Eilanden als grote bodega geldt, ook al zou dezelfde omvang op het Spaanse vasteland onder de kleine bodega's worden gerekend. De huidige kelders werden gebouwd in 1956 en gemoderniseerd in 1983, waarbij traditionele eikenhouten vaten gecombineerd worden met moderne maceratietechnieken.
Het aanbod bestrijkt rood, wit, rosé, mousserende wijnen, zoete wijnen, versterkte wijnen en zelfs enkele gedistilleerde dranken. Een klassieke degustatiesessie bij Monje omvat doorgaans vier wijnen: de Dragoblanco als jonge witte wijn, de Hollera (een rode wijn op basis van carbonische maceratie), de Monje Tradicional (een jonge rode wijn) en een Listán Negro op eik gerijpt. Deze selectie geeft een mooie doorsnede van de mogelijkheden van de Canarische wijnbouw in één zitting, en wordt begeleid door Canarische kazen van Tenerife, La Palma, Fuerteventura en Gran Canaria — vers, gerookt, halfgerijpt en gerijpt wit — samen met lokale brood- en dipgerechten.
Voor wie dieper wil gaan dan een klassieke rondleiding, biedt Bodegas Monje ook een mojo-workshop aan met degustatie of met lunch, waarbij u leert hoe de typisch Canarische mojo-sauzen (mojo verde en mojo rojo) worden bereid en hoe ze combineren met de wijnen van het huis. Prijzen schommelen rond 44 euro voor de workshop met degustatie en 56 euro voor de versie met volledige lunch.
De Vlaamse connectie zit verstopt in een minder bekend onderdeel van de werking. Naast de klassieke wijnproductie heeft Bodegas Monje een creatieve tak ontwikkeld rond het natuurlijk kleuren van stoffen met elementen uit de wijngaard — bladeren, bloesems, vruchten, ranken, wortels, en zelfs de droesem (het bezinksel van de gisting) worden gebruikt om stoffen natuurlijk te kleuren met een breed palet aan tonen. Deze activiteit wordt geleid door een Belgische kunstenares, die haar artistieke praktijk heeft verbonden aan deze traditionele techniek en er workshops rond organiseert. Voor Vlamingen die de wijngaard bezoeken, is dit een dubbel interessant gegeven: u ontdekt niet alleen een Canarische wijntraditie, maar u vindt er ook een Vlaamse stem binnen het creatieve luik van de bodega.
Bodegas Monje is dagelijks open van 10:00 tot 19:00 uur. Geleide bezoeken vinden plaats om 11:00, 13:00 en 16:00 uur. Het restaurant met zicht op de wijngaard, de Teide en de oceaan is elke dag open van 10:00 tot 18:00 uur, behalve op maandag. Adres: Camino Cruz de Leandro 36, 38359 El Sauzal. Telefoon: +34 922 58 50 27. E-mail: info@bodegasmonje.com. Reserveren is sterk aanbevolen, zeker voor de rondleidingen en de workshops.
Een eerlijke kanttekening die de Belgische bron Tafelenintenerife.be meegeeft: Monje is een solide, gevestigde bodega met goede wijnen en indrukwekkende infrastructuur, maar de ervaring is soms eerder commercieel dan bezield. Wie een meer intieme, ambachtelijke ervaring zoekt, doet er goed aan ook enkele kleinere bodega's op het eiland te bezoeken — daar voelt u de liefde voor het vak vaak nog directer.
BODEGAS TAJINASTE IN LA OROTAVA — TRADITIE EN ARTISANAAT
Op nauwelijks twintig minuten rijden van Monje, in het hart van de Valle de la Orotava, ligt Bodegas Tajinaste — een van de meest artistieke en kritisch gewaardeerde bodega's van het eiland. De familie García Farráis werkt hier al meerdere generaties aan haar wijnen. De wortels van het project gaan terug tot 1939, toen grootmoeder Candelaria Lorenzo en grootvader Domingo Farráis de Finca El Ratiño aankochten. In 1977 begon de familie met systematische bottelingen, en in 1992 verscheen de eerste fles onder de merknaam Tajinaste, vernoemd naar de karakteristieke bloem die op de hellingen van de Teide groeit en die ook op de etiketten prijkt.
Vandaag is Agustín García Farráis, oenoloog en vinicultor, de bezieler van het project. Hij werkt samen met zijn ouders Cecilia (Chilla) en Agustín senior, die samen bijna zeventig zijn maar met de energie van dertigers de wijngaard blijven bewerken. De bodega beheert ongeveer drie hectare eigen wijngaard, met de oudste wijnstokken geplant in 1914. Veel van die stokken worden nog steeds opgeleid volgens de traditionele cordón trenzado-methode, een ingevlochten cordon-systeem dat uniek is voor de Valle de la Orotava en momenteel wordt voorgedragen voor erkenning als Bien de Interés Cultural — erfgoed dus.
Agustín genoot zijn oenologische vorming in Bordeaux en brengt die precisie terug naar zijn Canarische wijnen. Tajinaste produceert zeventien verschillende wijnen, waarvan de Tajinaste tinto tradicional en de Tajinaste blanco seco de commerciële hoofdproductie vormen — jaarlijks zo'n 40.000 flessen. De andere vijftien zijn microproducties van telkens enkele duizenden flessen, waaronder de CAN, een rode wijn op basis van Listán Negro en Vijariego Negro uit een specifiek perceel op 380 meter hoogte. Deze wijnen worden inmiddels verkocht in toprestaurants in New York, waaronder die van José Andrés, waar een fles Tajinaste tot 80 dollar kost. Tien procent van de oogst gaat naar het Spaanse vasteland, 25 procent naar de Verenigde Staten, en de rest blijft op de lokale markt.
Tajinaste organiseert begeleide degustaties en bezoeken aan de wijngaard. Een klassieke degustatie van vier wijnen wordt gekoppeld aan een Canarisch aperitiefbord met lokale charcuterie, halfgerijpte kaas met gofio en almogrote, broodjes en noten. Prijzen schommelen rond 35 euro per persoon voor de premium-versie. Reserveren is verplicht, minstens 48 uur op voorhand, via visitas@bodegastajinaste.com. Adres: Calle Ratiño 5, La Perdoma, 38315 La Orotava. Telefoon: +34 922 30 87 20. Website: bodegastajinaste.com.
Tajinaste is geen bodega voor wie een snelle, gestandaardiseerde toeristische ervaring zoekt. Het is een plek voor wie houdt van wijnen met een verhaal, van kleine producties, van eigenzinnige keuzes en van de ongepolijste schoonheid van een klein familiebedrijf dat werkt op wereldniveau. Voor Vlaamse residenten en bezoekers die de Canarische wijnbouw grondig willen ontdekken, is dit een onvermijdelijk adres.
BODEGAS FERRERA IN ARAFO — BIOLOGISCH EN OP HOOGTE
Aan de zuidoostelijke zijde van het eiland, in de gemeente Arafo in de Valle de Güímar, ligt Bodegas Ferrera op een uitzonderlijke hoogte van bijna duizend meter boven zeeniveau. De geschiedenis van de bodega begint in de jaren 1940, toen de familie Ferrera de Finca Las Vigas aankocht — een perceel gelegen in het midden van een eeuwenoude lavastroom, omringd door Canarische pijnbomen en met het Pico del Valle op de achtergrond. Stichter Tomás Ferrera bouwde eigenhandig de droge stenen muren die vandaag nog de wijngaarden dragen — een titanenwerk waarbij hij dagelijks met zijn ezel de hellingen opklom om steen na steen te plaatsen.
Vandaag wordt de bodega geleid door Juan Rubén en Carmen Gloria Ferrera, een echtpaar dat het project naar een heel eigen niveau heeft gebracht. Ferrera is een van de weinige volledig biologische bodega's van Tenerife, met een gecertificeerd ecologisch ecosysteem waarin wijngaard, schapen en lokale plantengroei samenwerken tot een gesloten kringloop. De wijnen dragen de kenmerken van deze aanpak: zuiver, mineraal, levendig en onversneden — en worden regelmatig bekroond, onder meer met een gouden medaille op de Bacchus Harvest Awards in 2022.
Het aanbod is breed en weerspiegelt de rijkdom van de eilandwijnbouw. Witte wijnen op basis van Albillo Criollo, Moscatel de Alejandría en Listán Blanco; rosé op basis van Moscatel Negro; rode wijnen met Vijariego Negro, Listán Negro, Negramoll, Syrah en Tempranillo. De combinatie van de hoogte (meer dan 1.000 meter), de vulkanische bodem van het beschermd natuurgebied Siete Lomas, en de koele nachten die dankzij de hoogte de rijping vertragen, zorgt voor wijnen met een uitzonderlijke frisheid en complexiteit.
Ferrera ontvangt maximaal acht personen per rondleiding, waardoor de ervaring intiem en kwaliteitsvol blijft. De begeleiding wordt doorgaans verzorgd door Dácil, die reviewers consistent beschrijven als warm, deskundig en zonder haast. De rondleidingen combineren een wandeling door de wijngaard met degustaties van vier tot vijf wijnen en Canarische tapas, op meerdere locaties in het domein verspreid. Prijs rond 45 euro per persoon. Voor Vlamingen die op het eiland wonen biedt Ferrera ook de mogelijkheid om te overnachten in de casa rural op het domein — een zeldzame kans om echt onder te dompelen in het leven van een biologische wijngaard, omringd door bergen en pijnbomen. Adres: Calle Norte 44, 38550 Arafo. Telefoon: +34 687 82 87 26 of +34 667 79 55 77. Website: bodegasferrera.com.
Voor wie op zoek is naar het authentiekere, kleinschaligere, meer artisanale gezicht van de Canarische wijnbouw, is Ferrera misschien wel de meest aangrijpende ervaring op het eiland.
TABARES4 IN LA MATANZA DE ACENTEJO — DE VLAAMSE STEM IN DE WIJNBOUW
Binnen de Vlaamse gemeenschap op Tenerife is Anton Ector de meest uitgesproken stem in de wijnbouw. Zijn wijngaard Tabares4 in La Matanza de Acentejo, elders in dit magazine uitgebreid geportretteerd als Vlaming in de Kijker, vertegenwoordigt een jongere generatie Canarische wijnmakers die de traditie respecteert maar er tegelijk een persoonlijke, eigentijdse invulling aan geeft. Anton werkt met de klassieke Canarische druivenrassen op een hoogte van circa 700 meter, waar de combinatie van vulkanische bodem, hoogteverschil en passaatwinden unieke smaakprofielen oplevert.
Wat Tabares4 bijzonder maakt, is de combinatie van respect voor het lokale en durf tot vernieuwing. Anton biedt wijnen aan die geworteld zijn in de Canarische tradities en de lokale druivenrassen — rassen die al eeuwen op de vulkanische eilanden gedijen en die nergens anders zo geteeld worden — maar hij benadert het wijnmaken met een frisse, creatieve blik die je niet verwacht van een Vlaming die op zijn vijftigste besluit wijnboer te worden in Spanje. Naast wijnproductie organiseert hij rondleidingen en proefsessies voor bezoekers, waarbij u niet alleen de wijnen proeft, maar ook begrijpt hoe de vulkanische bodem zijn stempel drukt op het eindproduct.
Voor wie het wijnhoofdstuk op Tenerife in zijn geheel wil verkennen, vormt de as tussen El Sauzal (Monje), La Matanza de Acentejo (Tabares4), La Orotava (Tajinaste) en Arafo (Ferrera) een ideaal traject. De eerste drie liggen in het noorden binnen een straal van nog geen half uur rijden van elkaar; Ferrera ligt aan de zuidoostelijke zijde, op ongeveer een uur van de andere drie. Samen geven ze een complete doorsnede van de Canarische wijnbouw: van de grote, gevestigde familiebodega met meer dan 250 jaar geschiedenis, over de artistieke microproducent met internationale faam, tot de volledig biologische hoogtewijngaard en de Vlaamse nieuwkomer met eigen visie.
Meer informatie over Tabares4 en de wijnen van Anton Ector vindt u op tabares4.wine. ViW Tenerife organiseert in september een bezoek aan de wijngaard met rondleiding en degustatie — inschrijven via uw ViW-vertegenwoordiger.
RODE WIJNEN — HET HART VAN DE CANARISCHE WIJNBOUW
De rode wijnen zijn historisch en commercieel het belangrijkste segment van de Tenerifaanse wijnbouw. De ster van het aanbod is de Listán Negro, het meest representatieve rode druivenras van de Canarische Eilanden en een van de sleutelelementen om de eilandwijnbouw te begrijpen. Deze druif geeft wijnen met een levendige kleur, frisse zuurtegraad, middelmatige tannines en een karakteristieke aromatiek waarin rode vruchten (kers, framboos), kruiden en een minerale ondertoon samenkomen. Een Listán Negro jong gedronken biedt een toegankelijke, fruitige ervaring; op eik gerijpt ontwikkelt hij complexere tonen van vanille, specerijen en gedroogde vruchten.
Naast de Listán Negro is de Negramoll een tweede belangrijk rood ras, vaak gemengd met Listán Negro in assemblages. Negramoll geeft wijnen met een zachtere tannische structuur en meer rijpe rode vruchten. Voor liefhebbers van krachtigere stijlen bestaan er ook wijnen op basis van Vijariego Negro of Baboso Negro, al zijn die zeldzamer en duurder. De Vijariego Negro is bijzonder geliefd bij de nieuwere generatie wijnmakers — onder meer bij Tajinaste en bij Ferrera — omwille van zijn diepte, kleur en uitgesproken karakter.
De rode wijnen van Tenerife combineren uitstekend met de Canarische keuken: geroosterd varkensvlees, de typische papas arrugadas met mojo rojo, geitenkaas, of eenvoudig brood met lokale olijfolie. Voor Vlaamse residenten zijn ze ook een verrassende combinatie met klassieke Belgische gerechten als stoofvlees, konijn met pruimen of wildbereidingen — de minerale ondertoon van de vulkanische bodem geeft een ongewone maar interessante dimensie aan vertrouwde smaken.
WITTE WIJNEN — DE VERBORGEN PAREL VAN HET EILAND
Als de rode wijnen het hart zijn van de Canarische wijnbouw, zijn de witte wijnen voor velen de verborgen pareltjes. Tenerife produceert witte wijnen die qua frisheid, mineraliteit en aromatiek niet moeten onderdoen voor hun Galicische of Atlantische tegenhangers, maar die internationaal veel minder bekend zijn — en dus ook aan prijzen worden aangeboden die nog in verhouding staan tot hun kwaliteit.
De ster onder de witte rassen is de Listán Blanco, die wijnen oplevert met een heldere citruskleur, een levendige zuurtegraad, aroma's van groene appel, citrusvruchten, witte bloemen en kruiden, en een opvallend minerale afdronk die direct verwijst naar de vulkanische bodem. Deze wijn drinkt uitstekend bij vis, zeevruchten, salades en lichte voorgerechten, en is in de Canarische zomer het glas bij uitstek om koud aan het aperitief te serveren. Een interessante nuance die Agustín van Tajinaste benadrukt: een Listán Blanco uit La Orotava op 200 meter hoogte smaakt fundamenteel anders dan eenzelfde druif gekweekt in Vilaflor op 1.200 meter — de hoogte tekent zich af in het glas.
De Malvasía is een tweede belangrijke witte druif, historisch wereldberoemd — al in de zestiende en zeventiende eeuw werd de Canarische Malvasía naar heel Europa geëxporteerd, en zelfs Shakespeare vermeldt de Canary wine in zijn werken. Vandaag wordt Malvasía zowel droog als zoet gevinifieerd. De zoete versie is een traditionele dessertwijn met complexe tonen van honing, abrikoos, gekonfijt fruit en noten; de droge versie is een verfijnde, aromatische witte wijn die perfect combineert met gekruide gerechten, oosterse keuken of rijpe kazen.
De Albillo Criollo is een minder bekende maar opmerkelijke witte druif, die wijnen geeft met een volle structuur, lichte bitterheid en complexe aromatiek — een wijn voor liefhebbers die verder willen dan het vanzelfsprekende. Bodegas Ferrera heeft deze variëteit tot een van haar handtekeningwijnen gemaakt, in combinatie met Moscatel de Alejandría en Listán Blanco, wat een zeldzame en complexe biologische witte wijn oplevert. Voor wie écht wil experimenteren zijn er ook zeldzamere rassen als Marmajuelo, Gual en Vijariego Blanco, allen autochtoon en buitengewoon interessant als ontdekking.
PRAKTISCHE TIPS VOOR WIE WIJN WIL VERKENNEN OP TENERIFE
Voor Vlamingen die op Tenerife wonen of overwinteren en de lokale wijnwereld willen verkennen, zijn er enkele eenvoudige pistes. Grote supermarkten als Mercadona, Hiperdino of Spar voeren een breed basissegment van Canarische wijnen, maar voor kwaliteitswijnen doet u er goed aan lokale wijnspeciaalzaken of rechtstreeks de bodega's op te zoeken. Veel bodega's verkopen hun wijnen tegen voordeligere prijzen dan in de handel, en u ontmoet er bovendien de makers.
Een bezoek aan een bodega is vrijwel altijd de moeite waard, maar reserveer op voorhand en hou rekening met de Spaanse weekendritmes: veel bodega's werken met beperkte openingstijden en rondleidingen op vaste uren. Voor wie systematisch wil proeven, bestaan er wijnroutes op het eiland, vaak onder de naam Ruta del Vino, die meerdere bodega's per regio samenbrengen. De Facebookgroep Canarische wijnen - Vinos Canarios is een actieve Nederlandstalige community waar residenten en liefhebbers ervaringen, ontdekkingen en adressen delen.
Een laatste tip voor wie het volledige verhaal wil beleven: plan uw bodega-bezoek vroeg in de namiddag, niet 's avonds. De meeste bodega's sluiten hun rondleidingen rond 16:00 of 17:00 uur, en de Spaanse middaglunch-cultuur nodigt uit om het bezoek te combineren met een uitgebreide maaltijd ter plaatse, met zicht op de wijngaard en de oceaan. Dat is Tenerife op zijn best.