ONDERNEMEN

Zelfstandige of vennootschap — welke vorm past bij u?

Wie een zaak wenst op te starten op de Canarische eilanden, heeft meerdere opties. De keuze hangt af van uw sector, uw verwachte omzet, uw persoonlijke situatie en uw plannen op langere termijn. Hieronder bespreken we de voornaamste vennootschapsvormen en hun kenmerken.

De autónomo is de Spaanse benaming voor de zelfstandige in hoofdberoep. Dit is de eenvoudigste en snelste manier om van start te gaan. De administratieve drempel is laag, de opstart verloopt snel, en de structuur is geschikt voor wie alleen werkt of in de beginfase een beperkte omzet verwacht. Een belangrijk nadeel is dat u als autónomo persoonlijk aansprakelijk bent voor alle schulden van de onderneming — er is geen scheiding tussen uw privévermogen en uw beroepsactiviteit. De sociale bijdragen als autónomo in Spanje zijn bovendien aanzienlijk, al is er een systeem van degressieve bijdragen in de beginfase — de zogeheten tarifa plana — waardoor startende zelfstandigen de eerste jaren minder bijdragen betalen. Hoeveel precies hangt af van uw verwachte inkomsten, want Spanje werkt met een systeem van bijdragen op basis van geschatte netto-inkomsten.

De Sociedad Limitada, of SL, is de Spaanse besloten vennootschap en de meest gebruikte vennootschapsvorm voor kleine en middelgrote ondernemingen. Ze biedt bescherming van het privévermogen van de aandeelhouders, is geschikt voor meerdere vennoten, en laat toe om personeel in dienst te nemen en een professionele structuur uit te bouwen. De oprichting vereist de tussenkomst van een notaris en inschrijving in het Spaanse handelsregister (Registro Mercantil). Er zijn boekhoudkundige en fiscale verplichtingen die niet te onderschatten zijn — een gestor of boekhouder is in de praktijk onmisbaar.

De Sociedad Anónima, of SA, is de Spaanse naamloze vennootschap. Ze is bestemd voor grotere ondernemingen, vereist een hoger minimumkapitaal en kent een complexere governance-structuur. Voor de meeste Vlamingen die op Tenerife een zaak opstarten is de SA niet de aangewezen vorm — de SL volstaat doorgaans ruimschoots.

De Sociedad Civil is een soort burgerlijke maatschap, geschikt voor vrije beroepen of tijdelijke samenwerkingsverbanden. Ze kent geen rechtspersoonlijkheid in de strikte zin en biedt minder bescherming dan een SL.

De Comunidad de Bienes is een samenwerkingsverband zonder rechtspersoonlijkheid, vaak gebruikt door twee of meer personen die een gemeenschappelijk goed exploiteren — bijvoorbeeld een gedeeld pand of een kleine onderneming. De administratieve vereisten zijn beperkt, maar de aansprakelijkheid is onbeperkt en persoonlijk.

Voor wie vanuit België of via een Belgische vennootschap actief wil zijn op Tenerife, is er ook de optie van een filiaal (sucursal) of een dochteronderneming van de Belgische moedervennootschap. Dit heeft juridische en fiscale implicaties in beide landen en vereist zorgvuldige planning.

Het bijzondere fiscale stelsel van de Canarische eilanden

De Canarische eilanden genieten van een uitzonderlijk fiscaal statuut binnen de Europese Unie. Als Ultraperifeer Gebied — een statuut dat zij delen met onder meer Madeira, de Azoren en de Franse overzeese departementen — genieten de Canarische eilanden van een reeks structurele voordelen die hun geografische afgelegen ligging moeten compenseren. Dit vertaalt zich in een eigen belastingstelsel dat aanzienlijk afwijkt van het Spaanse vasteland, en dat voor ondernemers bijzonder interessant kan zijn.

De IGIC, de Impuesto General Indirecto Canario, is de Canarische equivalent van de BTW. Het standaardtarief bedraagt slechts 7 procent, tegenover 21 procent op het Spaanse vasteland. Voor bepaalde producten en diensten gelden nog lagere tarieven: een verlaagd tarief van 3 procent voor onder meer levensmiddelen en bepaalde diensten, en zelfs een nultarief voor sommige basisgoederen. Dit betekent concreet dat goederen en diensten op de Canarische eilanden goedkoper kunnen worden aangeboden — een concurrentieel voordeel dat niet te onderschatten is, zeker in sectoren waar de eindconsument de belasting draagt.

De Zona Especial Canaria, kortweg ZEC, is een bijzonder economisch regime dat in 1994 werd opgericht en goedgekeurd door de Europese Unie. Vennootschappen die in de ZEC zijn ingeschreven en aan de gestelde voorwaarden voldoen, genieten van een verlaagd vennootschapsbelastingtarief van slechts 4 procent — tegenover 25 procent in het algemene Spaanse regime. Dit maakt de ZEC een van de meest aantrekkelijke fiscale regimes voor ondernemingen binnen de Europese Unie.

De voorwaarden voor toegang tot de ZEC zijn echter niet vrijblijvend. De onderneming moet nieuw zijn en werkelijk economische activiteit uitoefenen op de Canarische eilanden. Er moet minstens één directeur gevestigd zijn op de Canarische eilanden. Er moet een minimale investering worden gedaan van 100.000 euro op Gran Canaria of Tenerife, of 50.000 euro op de kleinere eilanden. En er moeten minstens 5 arbeidsplaatsen worden gecreëerd binnen de eerste 6 maanden (3 op de kleinere eilanden). De activiteiten die in aanmerking komen voor het ZEC-regime zijn welomlijnd in de wetgeving en omvatten onder meer handel, dienstverlening, industrie en bepaalde vrije beroepen.

Naast de ZEC bestaat er ook de Reserva para Inversiones en Canarias, de RIC. Dit is een fiscaal instrument dat toelaat om een deel van de winst — tot 90 procent van de belastbare winst — vrij te stellen van vennootschapsbelasting, op voorwaarde dat dit bedrag wordt geïnvesteerd in activa of projecten op de Canarische eilanden binnen een bepaalde termijn. De RIC is een krachtig instrument voor wie winst wil herinvesteren in de groei van de onderneming op het eiland.

Verder zijn er ook vrijstellingen en verminderingen op de invoerrechten voor goederen die van buiten de EU naar de Canarische eilanden worden ingevoerd — een bijkomend voordeel voor wie goederen importeert.

De strategische keuze van zetel op een kleiner eiland

Een aspect dat weinig Vlamingen kennen maar dat fiscaal en strategisch interessant kan zijn, is de mogelijkheid om de maatschappelijke zetel of de economische activiteit te vestigen op een van de kleinere Canarische eilanden — La Palma, La Gomera, El Hierro of La Graciosa — in plaats van op Tenerife of Gran Canaria.

Voor de ZEC gelden op de kleinere eilanden lagere drempels: de minimuminvestering bedraagt 50.000 euro in plaats van 100.000 euro, en er moeten slechts 3 in plaats van 5 arbeidsplaatsen worden gecreëerd. Dit maakt de toegang tot het ZEC-regime aanzienlijk eenvoudiger voor kleinere ondernemingen.

Bovendien kennen sommige kleinere eilanden aanvullende lokale stimuli en subsidies die door de eilandraad (Cabildo) worden toegekend om economische activiteit aan te trekken. El Hierro profileert zich bijvoorbeeld als het eerste energieneutrale eiland ter wereld en trekt daarmee ondernemers aan die actief zijn in duurzame energie en groene technologie. La Palma heeft een sterk agrarisch karakter en biedt kansen in de biologische landbouw, het agritoerisme en de productie van lokale streekproducten. La Gomera is klein en authentiek, met een groeiende vraag naar kwalitatief toerisme en een gemeenschap die open staat voor nieuwe initiatieven.

Het vestigen van een zetel op een kleiner eiland hoeft niet te betekenen dat u daar ook fysiek aanwezig bent voor alle activiteiten. Mits de vereisten van het ZEC-regime worden nageleefd — reële economische activiteit, aanwezigheid van een directeur, gecreëerde arbeidsplaatsen — is een hybride model mogelijk waarbij de zetel op een kleiner eiland staat maar de operationele activiteiten deels op Tenerife plaatsvinden. Dit vereist echter zorgvuldige juridische en fiscale begeleiding om aan alle voorwaarden te voldoen en discussie met de Spaanse belastingdienst te vermijden.

Het is ook vermeldenswaard dat de IGIC-tarieven en bepaalde lokale belastingen per eiland licht kunnen verschillen, afhankelijk van de beslissingen van de respectieve eilandraden. Een goede lokale boekhouder of fiscalist die de Canarische specificiteiten kent — en die kennis verschilt wezenlijk van die van een boekhouder op het Spaanse vasteland — is dan ook onmisbaar.

Een woord van waarschuwing

Het fiscale stelsel van de Canarische eilanden is aantrekkelijk, maar ook complex. De voorwaarden voor de ZEC, de RIC en andere fiscale instrumenten zijn strikt en worden gecontroleerd. Wie niet aan de voorwaarden voldoet, riskeert terugvordering van de genoten voordelen, verhoogd met interesten en boetes. Bovendien heeft Spanje de afgelopen jaren zijn controle op fiscale constructies aangescherpt, en de Europese Unie volgt de toepassing van staatssteunregels nauwlettend op.

Het advies is dan ook steeds hetzelfde: laat u begeleiden door specialisten die de Canarische fiscaliteit door en door kennen, en die tegelijk uw situatie in België in rekening nemen. De wisselwerking tussen het Belgische en het Spaanse fiscale stelsel — belastingverdragen, meldingsplichten, verrekening van buitenlandse belastingen — is een vakgebied apart.

Neem gerust contact op met uw ViW-vertegenwoordiger op Tenerife voor een eerste oriëntatie. We verwijzen u door naar de juiste specialisten en helpen u de juiste vragen te stellen vooraleer u beslissingen neemt.